• Psycholog Hanna Kosińska

          •  


            Psycholog - mgr Hanna Kosińska

            Gabinet nr 33 w budynku B

             


             

      • GODZINY  PRACY
         

        Poniedziałek:

        1000 – 1400

        Środa:

        1200 – 1500

        Piątek:

        900 – 1300

         

         

        MOJE  GŁÓWNE  DZIAŁANIA

        1. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów.

        2. Udzielanie uczniom, rodzicom, nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej (m.in. prowadzenie zajęć specjalistycznych – indywidualnych i grupowych, rozmów
        z uczniami, poradnictwa dla rodziców, konsultacji dla nauczycieli).

        3. Podejmowanie działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci
        i młodzieży.

        4. Prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych.

        5. Współpraca z wychowawcami klas w ramach Zespołu Wychowawczego.

        6. Współpraca z nauczycielami, specjalistami szkolnymi w ramach zespołu ds. Programu Wychowawczo–Profilaktycznego,

        7. Współpraca z pedagogami szkolnymi w ramach zespołu ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

        8. Spotkania edukacyjne dla rodziców podczas wywiadówek szkolnych.

        9. Spotkania edukacyjne dla nauczycieli.

          • Praktyczne wskazówki dla rodziców dzieci nieśmiałych
            1. Daj dziecku czas na odnalezienie się w nowej sytuacji społecznej, np. podczas spotkań z innymi dziećmi, odwiedzin u znajomych, podczas zajęć.
            2. Przy wykonywaniu zadań nie popędzaj dziecka, daj mu pracować według swojego tempa.
            3. Wzmacniaj w dziecku poczucie, że jest ekspertem. Jeśli wiesz, że jest jakiś temat, który dziecko dobrze zna, zachęć je do udziału w rozmowie, mówiąc na przykład ,,Bez ciebie nie damy rady”.
            4. Nie określaj zachowań dziecka mianem nieśmiałych, aby nie utrwalać w nim przeświadczenia, że takie właśnie jest.
            5. Chwal działania dziecka. Niech będzie to pochwała obrazowa, czyli powiedz, za co dziecko chwalisz (taka pochwała jest bardziej wartościowa dla dziecka, jest w niej zawarta informacja, z czego pochwała wynika).
            6. Nie wyręczaj dziecka. Niech samodzielnie wykonuje to, co jest w stanie zrobić.
            7. Nie krytykuj dziecka. Jeśli zrobiło coś nie tak, zwróć mu uwagę, mówiąc o jego zachowaniu, a nie oceniając jego samego.
            8. Zaakceptuj nieśmiałe zachowania dziecka i nie próbuj ich na siłę zmieniać.
            9. Nie popędzaj, nie przerywaj, jeśli dziecko mówi coś i zaczyna się jąkać czy zacinać. W przeciwnym razie problem jąkania może się pogłębić.
            10. Ustal granice, zasady obowiązujące w domu, co wzmocni poczucie bezpieczeństwa dziecka. Pamiętaj, aby były one elastyczne, dostosowane do możliwości dziecka
              i zmieniały się wraz z jego rozwojem.
            11. Nie bagatelizuj uczuć dziecka. Tylko dziecko wie, jak się poczuło w danej sytuacji. Bądź przy nim, jeśli Cię potrzebuje.
            12. Nie pocieszaj nadmiernie w sytuacjach, które tego nie potrzebują. Reaguj adekwatnie do sytuacji. W przeciwnym razie możesz spowodować, że dziecko będzie sobie gorzej radziło ze swoimi trudnymi emocjami i możesz wywołać u niego lęki.
            13. Nie przekazuj swoich lęków, opowiadając o nich przy dziecku. Jeśli jesteś w sytuacji, która powoduje u Ciebie lęk, staraj się być powściągliwy w jego okazywaniu.
            14. Nie stawiaj dziecku zbyt wygórowanych oczekiwań.

             

            opracowanie:

            psycholog szkolny mgr Hanna Kosińska

          • JAK EFEKTYWNIE WYPOCZYWAĆ I REGENEROWAĆ SIŁY – WSKAZÓWKI DLA UCZNIÓW
          • Zdrowy sen i efektywny wypoczynek to podstawy naszego zdrowia fizycznego
            i psychicznego. Nie ma w tym stwierdzeniu przesady, bo korzyści, jakie czerpiemy
            z wypoczynku, są ogromne, a skutki niedoboru snu – bardzo poważne.

            Cenny sen

            O tym, jak wielką wartość ma zdrowy sen, możemy się przekonać, przeglądając długą listę skutków jego niedoboru. Wśród nich wymienia się: drażliwość, roztargnienie, kłopoty
            z pamięcią i uczeniem się, większą podatność na stres i jego negatywne skutki, obniżony poziom inteligencji emocjonalnej, większą podatność na infekcje i obniżoną odporność organizmu, bóle głowy, przyrost masy ciała (niedobór snu wywołuje zakłócenia
            w gospodarce hormonalnej i zwiększa apetyt na wysokokaloryczne potrawy), a nawet większe ryzyko cukrzycy, chorób serca czy układu trawienia. Sen nie tyko chroni nas przed różnymi zagrożeniami, lecz także wiele nam daje, np. odgrywa ogromną rolę w procesach uczenia się. Paradoksalnie uczniowie chcący osiągnąć lepsze wyniki, często ograniczają czas snu, chcąc poświęcić go na naukę – tymczasem zdrowy sen mógłby pomóc im w rozwiązaniu wielu problemów. Sen ma bowiem wielkie znaczenie dla jakości naszej aktywności intelektualnej, uczenia się, pamięci, rozwiązywania problemów i samej kondycji mózgu
            (np. pozwala mu oczyścić się z toksyn, które zakłócają jego pracę).

            W fazie snu lekkiego przede wszystkim regeneruje  się nasze ciało. W następującej później fazie snu głębokiego zachodzi ważny proces utrwalania (konsolidacji) naszej pamięci deklaratywnej (zawierającej zgromadzone przez nas informacje, fakty i wspomnienia,
            np. angielskie słówka, historyczne daty, zasłyszany dowcip czy wspomnienie rozmowy
            z przyjaciółką).

            W badaniach z udziałem studentów stwierdzono, że ci, którzy uczyli się danego materiału,
            a później dobrze się wyspali (spali dość długo i głęboko), rano pamiętali wyuczony materiał znacznie lepiej od kolegów, którym nie było dane się wyspać.

            W fazie snu głębokiego regeneruje się też nasza psychika. Jest wreszcie faza REM – w jej trakcie odbywa się konsolidacja treści zawartych w pamięci proceduralnej (czyli dotyczącej naszych umiejętności sensorycznych i motorycznych), np. jazdy na deskorolce czy obsługi maszyn. Ta faza jest jednak istotna również dla kreatywnego myślenia i rozwiązywania problemów – to dzięki tej funkcji snu czasem budzimy się rano z gotowym rozwiązaniem problemu, nad którym głowiliśmy się przed pójściem spać.

            Kiedy śpimy, nasz mózg pracuje – bez udziału naszej woli i świadomości. Utrwala informacje i opracowuje je, tworząc nowe połączenia neuronalne, dzięki czemu lepiej pamiętamy
            i rozumiemy wyuczony dzień wcześniej materiał. Daje to często efekty, których nie osiągnęlibyśmy bez zdrowego snu, dlatego – póki co – nie można tego niczym zastąpić.

            Cenna drzemka

            Drzemka jest namiastką snu i nie może go zastąpić, ale może być jego ważnym uzupełnieniem. Ponieważ podczas drzemki przechodzimy te same fazy, co w trakcie snu (pełny cykl snu trwa ok. 90 minut), możemy dzięki niej osiągnąć podobne korzyści – choć na mniejszą skalę i krótszą metę.

            O tym jak najlepiej wykorzystać dobrodziejstwa snu i drzemki, pisze w swojej książce ,,Sztuka leniuchowania. O szczęściu nicnierobienia” U. Schnabel. Wyróżnia on następujące rodzaje drzemki, z których każdy kolejny daje trochę więcej od poprzedniego:

            • drzemka energetyczna: 5-20 min. – poprawia koncentrację i zdolności motoryczne
            • drzemka klasyczna: 20-30 min. – relaksuje umysł, usprawnia rozwiązywanie zadań intelektualnych
            • drzemka luksusowa: 60-90 min. (pełny cykl snu) – daje największy efekt odprężenia i zwiększenia kreatywności.

            Choć drzemka kojarzy się raczej z osobami dorosłymi lub przedszkolakami,
            z powodzeniem może korzystać z niej też młodzież, np. ucząc się robić przerwę na drzemkę, po czym wracać do nauki. Najlepszą porą na drzemanie jest wczesne popołudnie – jeśli położymy się zbyt późno, możemy później mieć kłopoty
            z zaśnięciem.

            Co to znaczy ,,zdrowy sen”?

            Amerykańska organizacja National Sleep Foundation (NSF), zrzeszająca wybitnych specjalistów zajmujących się badaniem snu, na początku tego roku umieściła na swojej stronie internetowej zaktualizowane rekomendacje dotyczące optymalnej długości snu dla różnych grup wiekowych oraz tego, co robić, by się zdrowo wysypiać. Rekomendacje dotyczące długości snu dla nastolatka to 8 – 10 godzin. Są to wyniki uśrednione i mogą zdarzać się osoby mające indywidualne zapotrzebowanie na sen, mniejsze lub większe od zalecanych. Z tego powodu warto starać się poznać swój własny rytm, swoją własną optymalną ilość snu. Prawdą jest też, że ludzie dzielą się na ,,sowy”
            i ,,skowronki” – zatem warto sprawdzić, który z tych trybów życia sprawia, że czujemy się lepiej i mamy więcej energii. Bycie ,,sową” nie oznacza wcale, że śpi się dłużej – z reguły ,,skowronki” wcześniej wstają, ale też wcześniej się kładą, z kolei ,,sowy” siedzą do późna
            i do późna śpią. W tym kontekście warto tylko zaznaczyć, że długie spanie w dzień nie jest najlepszym pomysłem (chyba, że możemy całkowicie zaciemnić pokój), ponieważ jasność zmniejsza produkcję melatoniny w naszych mózgach, a kiedy jej brakuje, trudniej się nam zasypia i sen jest płytki.

            Docieramy tutaj do zagadnienia jakości snu – sen powinien być nie tylko dość długi, ale też dość głęboki. Również tutaj pomogą nam rekomendacje NFS:

            1. Niech sen będzie jednym z twoich codziennych priorytetów. Traktuj jego potrzebę poważnie i tak planuj dzień, by zawsze mieć czas na wyspanie się.
            2. Staraj się w miarę możliwości ustalić sobie regularne pory zasypiania, pobudki
              i ewentualnej drzemki – również w dni wolne od szkoły czy pracy. Taka regularność ułatwia zasypianie i reguluje funkcjonowanie organizmu.
            3. Wybierz dla siebie jakiś odprężający ,,rytuał” przed snem, np. ćwiczenia relaksacyjne (przed snem dobrze jest się zrelaksować i odprężyć mięśnie, dlatego jeśli chcesz ten czas poświęcić na rozrywkę, lepiej wybrać lekturę książki niż oglądanie filmu akcji).
            4. Regularnie uprawiaj jakiś sport, aktywność na świeżym powietrzu lub choćby gimnastykę.
            5. Zatroszcz się o to, by w pokoju, w którym śpisz, panowały odpowiednie warunki – odpowiednia temperatura i zaciemnienie oraz cisza.
            6. Postaraj się o wygodny materac i poduszkę.
            7. Przed zaśnięciem wyłącz urządzenia elektroniczne.

            Wiele osób ustawia rano w budziku tzw. funkcję drzemki, np. śpi zbyt krótko, więc po przebudzeniu chce jeszcze podrzemać 15 minut. To jednak powoduje, że jesteśmy nawet jeszcze bardziej niewyspani. Zdecydowanie lepiej po prostu pospać dłużej, nie da się w ten sposób oszukać organizmu.

            opracowanie:

            psycholog szkolny mgr Hanna Kosińska

          • SPOSOBY WZBUDZANIA I WZMACNIANIA MOTYWACJI U UCZNIÓW
          • 1. Modeluj zachowania uczniów, okazując zaangażowanie i entuzjazm.

            2. Traktuj podopiecznych indywidualnie – uznaj, że każdy jest odrębną jednostką.

            3. Zadbaj o atrakcyjne nauczanie (organizacja przestrzeni klasowej, materiały dydaktyczne, różnorodność zadań).

            4. Stosuj metody aktywizujące – pomogą wychowankom stać się uczniami aktywnymi i samodzielnymi.

            5. Uspołeczniaj młodzież – angażuj ją w zadania klasowe i ogólnoszkolne.

            6. Określ wyraźne reguły i stawiaj rozsądne ograniczenia.

            7. Uzasadniaj swoje wymagania i oczekiwania.

            8. Wskazuj wyraźny system wartości.

            9. Konsekwentnie przejawiaj pozytywne oczekiwania i postawy wobec uczniów.

            10. Zadbaj o bezpośredni i atrakcyjny sposób komunikowania wiedzy.

            11. Podkreślaj wspólne cele uczenia się oraz pomagaj jednostkom w określaniu celów indywidualnych.

            12. Kształtuj postawy zmierzające do osiągania celów dydaktycznych (przyswajanie wiedzy i umiejętności podczas zadania), a nie popisowych (wykonanie zadania tak, by ,,dobrze wypaść”, maskując trudności – np. ściąganie, uczenie się na pamięć).

            13. Prowadź lekcje tak, aby efekt pracy był wyraźnie widoczny, nie koncentruj się wyłącznie na ,,przerobieniu” rozdziału z podręcznika.

            14. Kieruj uwagę uczniów na użyteczność omawianego materiału.

            15. Odkryj, czym uczniowie się interesują i buduj na tym. Pozwól im wybierać zadania i sposób pracy nad nimi.

            16. Wzmacniaj ich wiarę we własne możliwości, np. dostrzegając ich wysiłki
            i sukcesy oraz informując o tym.

            17. Doceniaj wysiłek i wytrwałość oraz samodzielność.

            18. Wyrabiaj i wzmacniaj w uczniach poczucie własnej skuteczności poprzez: zachęcanie ich do stawiania celów wyraźnych i trudnych, ale osiągalnych; nauczenie ich strategii wykonywania zadań; udzielanie obiektywnych informacji zwrotnych.

            19. Nauczaj młodych ludzi samooceny osiągnięć , wskazując na zależność: praca-wynik (modeluj przekonanie, że skutek zależy od wkładu pracy).

            20. Indywidualizuj czynności i zadawane prace dla uczniów o ograniczonych zdolnościach szkolnych.

            21. Zachęcaj uczniów do współpracy, odradzając rywalizację.

            22. Podkreślaj ich osobiste sprawstwo w procesie uczenia się: planują, stawiają cele, wybierają metody, sami kontrolują postępy.

            23. Poprawiaj kontakty z uczniami – bądź cierpliwy i życzliwy oraz otwarty
            w komunikacji.

            24. Naucz ich rozpoznawać, kiedy potrzebują pomocy i prosić o nią.

            25. Ucz kreatywności i sam ją przejawiaj.

          • Charakterystyka zespołu nadpobudliwości psychoruchowej oraz praktyczne wskazówki postępowania z dzieckiem nadpobudliwym w klasie
          • Zespół nadpobudliwości psychoruchowej - jednostka chorobowa, której przyczyną jest zaburzona praca mózgu.

            Zespół ten objawia się trwałymi sposobami zachowania, które układają się w grupę objawów:

            A) problemy z utrzymaniem uwagi

            B) problemy z kontrolą impulsywności

            C) nadmierna ruchliwość

            Problemy z utrzymaniem uwagi przejawiają się krótkim czasem skupienia uwagi, trudnościami w koncentracji, nieumiejętnością wybrania tego, na czym w danym momencie należy się skupić oraz bardzo łatwym rozpraszaniem się pod wpływem zewnętrznych bodźców (np. wejście kogoś do klasy, przejeżdżający samochód).

            Problemy z impulsywnością i kontrolą zachowań oznaczają wykonywanie przez dziecko czynności bez przewidywania, jakie mogą być ich następstwa. Dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej zwykle rozpoczynają wykonywanie zadania bez całkowitego zrozumienia instrukcji, często nie wysłuchują jej do końca. Są bardziej gadatliwe, przerywają innym.

            Nadruchliwość jest to nadmierna ruchliwość dziecka, nie połączona z wykonywaniem przez niego zadania, która jest irytująca i dokuczliwa dla będących wokół osób. U starszych dzieci
            i nastolatków (zaburzenia utrzymują się u 30-50% nastolatków) może ograniczyć się do wiercenia się na krześle, rysowania, obgryzania długopisu lub poczucia wewnętrznego niepokoju.

            Wskazówki dla nauczyciela pracującego z dzieckiem z nadpobudliwością psychoruchową:

            A) Dziecko powinno siedzieć w ławce, blisko nauczyciela.

            B) Kolega/koleżanka z ławki to dziecko aktywne, zrównoważone (zbyt spokojny sąsiad w

            ławce może z uwagi na specyfikę własnego funkcjonowania źle znosić towarzystwo

            nadpobudliwego kolegi).

            C) Nauczyciel powinien dawać dziecku szansę częstego odpowiadania, z poleceniem

            zastanowienia się oraz umożliwienia korygowania własnych odpowiedzi.

            D) Nie jest „wskazane” wyrywanie do odpowiedzi (dezorganizuje pracę i dodatkowo pobudza), bardziej pożądane jest przypomnienie czego dotyczyła dana część lekcji.

            E) Nauczyciel powinien mówić tak, by mieć pewność, że dziecko usłyszało. W przypadku dzieci nadpobudliwych mówienie o tym, czego nie wolno nie skutkuje, dlatego należy jasno określić, co w danej chwili należy wykonać, np. otwórz zeszyt i zacznij pisać zamiast nie wierć się i nie przeszkadzaj.

            F) Polecenia wydawane przez nauczyciela powinny być krótkie, jasne, proste, podzielone na

            krótkie odcinki, zrozumiałe dla dziecka.

            G) Nauczyciel powinien dopilnować, aby dziecko zapisało polecenie, zadanie domowe.

            H) Nauczyciel powinien zapewnić specyficzne i skuteczne kanały komunikacji z uczniem - precyzja komunikacji, chęć wysłuchania, gotowość do powtórzenia/podania informacji w inny sposób tyle razy ile jest to niezbędne, bez okazywania zdenerwowania.

            I) Nauczyciel powinien wyróżniać najważniejsze zagadnienia i informacje poprzez zakreślanie na tablicy.

            J) Nauczyciel powinien włączać dziecko w aktywne życie klasy, przydzielić mu konkretne

            obowiązki, np. podlewania kwiatów (w zależności od potrzeb klasy i inwencji nauczyciela).

            K) Nauczyciel powinien omawiać krótko każdą nową sytuację (np. wycieczkę), ustalając z dziećmi zestaw nieprzekraczalnych zasad. Dzieci nadpobudliwe w sytuacjach dezorientacji mogą reagować lękiem i agresją.

            L) Nauczyciel powinien mieć świadomość różnic indywidualnych – świadomość specyficznych okoliczności, w których poszczególne dzieci najlepiej mogą się wykazać.

             

             

             

             

          • JAK POMAGAĆ DZIECIOM?
          • Rodzicu! Dając szansę swojemu dziecku na realizację ciekawych pomysłów, wspierasz rozwój zainteresowań i mobilizujesz do aktywności!

             

            CZY TWOJE DZIECKO JEST SAMODZIELNE?

            Wykształcenie samodzielności wymaga uznania, że na każdym etapie życia dziecko może podejmować pewne zadania i wywiązywać się z ich wykonania. Systematyczne wykonywanie uzgodnionych wcześniej zadań (np. wyniesienie śmieci, kupienie pieczywa, obranie ziemniaków, umycie naczyń) pozwala dziecku uczyć się aktywnego uczestnictwa w życiu rodziny, a także współodpowiedzialności.

            Początkowa praca dziecka bywa niedoskonała, ale ważne jest, by zauważyć starania, pochwalić za to, co jest dobrze wykonane, nie koncentrując się zbytnio na niedociągnięciach.

             

            KONTROLOWAĆ I WYRĘCZAĆ?

            Nie należy wyręczać dziecka, nie zawsze konieczna jest pomoc! Zmaganie się
            z trudnościami hartuje i uczy samodzielności.

            Wraz z wiekiem dziecka zwiększa się obszar jego wyborów i samodzielnych decyzji.
            W sprawach ważnych i zasadniczych nie ma mowy o kompromisie (np. w kwestii alkoholu, narkotyków, nowych niebezpiecznych używek, pornografii, przemocy), w innych sytuacjach warto pozostawić dziecku wolną rękę, dyskretnie kontrolując.

             

            ,,A NIE MÓWIŁEM?”

            Rodzicu, pozwól sobie na chwilę szczerości: jak często rozmawiasz z dzieckiem o jego problemach i marzeniach? Czy przychodzi do Ciebie ze swoimi kłopotami? Jak dużo czasu poświęcasz w ciągu dnia wyłącznie dziecku?

            Rodzice mogą i powinni rozmawiać o wyborach, których dokonują dzieci, rezygnując jednak z komentarza ,,A NIE MÓWIŁEM?” w przypadku niepowodzenia.

            Gdy szukasz porozumienia z dziećmi, warto współpracować z nauczycielem. Ważna jest także zgoda na szczerą rozmowę o problemach, a nie usprawiedliwianie za wszelką cenę niewłaściwych zachowań dziecka.

            UWAGA: Inspirujmy dzieci własnym przykładem, dziecko uczy się postaw i zachowań od rodziców. Poświęcając dziecku czas, dajesz mu poczucie bezpieczeństwa i bezwarunkowej miłości.

            opracowanie: psycholog szkolny mgr Hanna Kosińska

          • SKUTECZNE TECHNIKI NABYWANIA WIEDZY
          •  

             

            MNEMOTECHNIKA – sposoby ułatwiające zapamiętanie dużych partii materiału, ich przechowywanie i przypominanie sobie.

             

            * PRZYKŁADY MNEMOTECHNIK

             

            ŁAŃCUCHOWA METODA SKOJARZEŃ (ŁMS) – pozwala na zapamiętywanie pojęć (np. biologicznych, geograficznych), także tych, które nie są ze sobą powiązane. Pojęcia utrwalają się w pamięci dzięki przejaskrawionym, zabawnym, zaskakującym, nielogicznym skojarzeniom. Im bardziej dziwaczne skojarzenia, tym łatwiej je zapamiętać.

             

            ZASADY KORZYSTANIA

            Z ŁAŃCUCHOWEJ METODY SKOJARZEŃ

            1. WYOBRAŹ SOBIE TO, CO CHCESZ ZAPAMIĘTAĆ

            2.  WYOBRAŻENIEM ŁĄCZ TYLKO DWA WYRAZY (jeśli chcesz zapamiętać słowa: wąż, kubek, fortepian najpierw połącz w obraz węża i kubek – wąż w kształcie kubka z wężowym uszkiem, a potem kubek i fortepian)

            3. WPRAWIAJ W RUCH OBRAZ, KTÓRY SOBIE WYOBRAZIŁEŚ (np. olbrzymi kubek skaczący po klawiszach małego fortepianu)

            4. WYOLBRZYMIAJ TO, CO CHCESZ ZAPAMIĘTAĆ (np. mnóstwo kubków oblepiających fortepian). NIECH OBRAZ ,,UROŚNIE” DO MONSTRUALNYCH ROZMIARÓW (np. kubek wielkości fortepianu)

            5. UŻYWAJ DO ZAPAMIĘTYWANIA WSZYSTKICH ZMYSŁÓW – smaku, dotyku, słuchu, powonienia (syczące węże oplatające rozgrzany herbatą kubek)

            6. ZASTĘPUJ JEDNE PRZEDMIOTY DRUGIMI (np. pij gorącą herbatę z olbrzymiego fortepianu zamiast kubka)

            7. KORZYSTAJ Z PIERWSZEGO SKOJARZENIA, KTÓRE POJAWI SIĘ, GDY PRZECZYTASZ/ZOBACZYSZ TO, CO CHCESZ ZAPAMIĘTAĆ

             

            MAPY UMYSŁOWE (MAPY MYŚLI)  – skuteczny sposób notowania i opracowywania dużych partii materiału. Ułatwiają koncentrację i zapamiętywanie, są obrazowym przedstawieniem szkolnego materiału. Syntetyczne (całościowe) przedstawienie zagadnienia na jednej stronie podkreśla wzajemne powiązania i zależności między poszczególnymi kwestiami, tym samym umożliwiając lepsze zrozumienie tekstu.

             

            KONSTRUOWANIE MAP UMYSŁOWYCH

             

            * Poruszamy się od całości do szczegółu

            * Rysowanie mapy zaczynamy od centralnie umieszczonego głównego zagadnienia, hasła w postaci jednego wyrazu z rysunkiem lub rysunku symbolu,

            * Następnie przez główne wątki (od rysunku rysujemy linie, nad którymi zapisujemy słowa literami drukowanymi; nad jedną linią może znajdować się tylko jeden wyraz) aż do najbardziej szczegółowych informacji

            * Mapa może posiadać dowolną liczbę rozgałęzień i kolejnych rozwidleń zależnie od indywidualnych potrzeb

            * Mapa musi być plastyczna, kolorowa, zawierać rysunki (proste, śmieszne, nietypowe), symbole, strzałki, inne znaki graficzne

            * Dodatkowo można różnicować grubość linii zależnie od wagi danej informacji

             

            JAK WYKORZYSTAĆ MAPY MYŚLI?

            * Do powtórek już przerobionego materiału

            * Do pisania wypracowań

            * Do sporządzania notatek z książek, filmów, lektur szkolnych

            * Przy zdawaniu egzaminów

            * Przy wystąpieniach publicznych

            * Przy opracowywaniu projektów

             

            TECHNIKA SŁÓW ZASTĘPCZYCH (TSZ)

             

            Dzielenie słowa obcego, które chcemy zapamiętać na części lub sylaby, w sposób intuicyjny.

            Przykład

            Angielskie słowo „complicity” oznaczające współudział w przestępstwie. Sposobem na zapamiętanie takiego słowa może być podział ma „komp” – młodzieżowe określenie komputera, „Lee” – nazwisko Bruce’a Lee i „city” – z ang. miasto. Tworzę historyjkę, w której Bruce Lee leci siedząc przy biurku, na którym stoi komputer, trzyma w ręku joystick, którym steruje swój magiczny pojazd i ucieka przed latającymi pojazdami policji lawirując między drapaczami chmur w wielkim mieście. Ucieka, bo jest oskarżony o współudział w napadzie na bank. Historyjka rozśmiesza, powodując lepsze zapamiętanie.

            Stosując TSZ można w bardzo szybkim czasie nauczyć się 1000-3000 słów, które potrzebne są do komunikacji w obcym języku.

             

            WIERSZYKI MNEMOTECHNICZNE – za ich pomocą jest bardzo łatwo zapamiętać informacje, np.

             

            Odkrycie Ameryki: 1492 r.

            Jeden cztery dziewięć dwa

            Kolumb swe rzemiosło zna

             

            Wierszyki ułatwiające naukę ortografii polskiej:

            Zapamiętaj zawsze tu

            Pisz otwarte, zwykłe u

            W słowach skuwka i zasuwka

            Gdyż wyjątkiem są te słówka.

                       

            Wierszyk dotyczący chemii:

            Jeśli nie chcesz nosić brody,

            Pamiętaj chemiku młody,

            Wlewaj zawsze kwas do wody.

             

            KODOWANIE INFORMACJI – AKRONIMY

            Przykład zastosowania:

            Musimy zapamiętać wielkie jeziora Ameryki Północnej: Huron, Ontario, Michigan, Erie, Superior.

            Z pierwszych liter ich nazw tworzymy ,,wyraz” (akronim) będący zakodowaną informacją:

            H O M E S

            KODOWANIE INFORMACJI – AKROSTYCHY – bardzo prosty sposób mnemotechniczny ułatwiający zapamiętanie jakiejś informacji

            Na przykład do zapamiętania skali wielokrotności matematycznych:

            Kilo-, hekto-, deka-, -metr, decy-, centy-, mili-,

            Układamy proste i śmieszne zdanie:

            Kiepski humor dzisiaj mają dzieci cioci Madzi.

            W tym zdaniu pierwsza litera każdego wyrazu zaczyna się na literę wielokrotności matematycznych, które kolejno musimy zapamiętać.

             

            ZAKŁADKI OBRAZKOWE – słowa powiązane z kolejnymi cyframi – kształtem lub skojarzeniem

            0 – lupa

            1 – ołówek, świeca, długopis

            2 – łabędź

            3 – trójkąt, trójlistna koniczyna

            4 – krzesło, stół

            5 – dłoń, pięcioramienna gwiazdka , itd.

             

            Aby zapamiętać informacje za pomocą tego systemu, należy ,,zawiesić” je na tych zakładkach i dokładnie sobie wyobrazić. Najpierw musimy zobaczyć w myślach zakładkę, np. łabędzia, potem zobaczyć informację, którą trzeba zapamiętać, i połączyć oba obrazy, nałożyć informację na zakładkę i wyobrazić sobie.

             

            Np. chcemy zapamiętać liczbę 1504. Zaczynamy myśleć obrazkami: 1 to świeca, 5 to dłoń, 0 to lupa, 4 to krzesło. Tworzymy w myślach bajkę, łącząc te obrazki w całość, w jakąś sytuację, w której możemy uczestniczyć lub ją filmować, np.: świecę trzymamy w dłoni, patrzymy na nią przez lupę, siedząc na krześle.

             

            Tworząc bajkę mnemotechniczną widzimy to, o czym opowiadamy, czynnie uczestniczymy w tej sytuacji. Widzimy wszystko w kolorach, z zastosowaniem ruchu, dźwięku, a jeśli trzeba też smaku, węchu. Tworząc bajki mnemotechniczne z zastosowaniem systemu zakładek obrazkowych, angażujemy w nie wszystkie nasze zmysły, co gwarantuje bardzo dobre i trwałe zapamiętanie liczb czy innych informacji.

          • CYBERPRZEMOC
          • Definicja, sposoby przeciwdziałania, postępowania w sytuacjach zaistnienia zjawiska.

             

            Cyberprzemoc - przemoc poprzez użycie mediów, elektroniki i świata zasilanego przez prąd. Objawia się głównie za pomocą Internetu - przy wykorzystaniu: telefonów komórkowych, kamer wideo, aparatów fotograficznych, a szczególnie komputerów. Dotyczy nie tylko osób dorosłych, ale również dzieci i młodzieży. Cyberprzemoc przede wszystkim przejawiać się będzie: nękaniem, straszeniem, obrażaniem w sieci lub za pomocą telefonu komórkowego, wysyłaniem wulgarnych e-maili i smsów, kłótniami internetowymi, publikowaniem
            i rozsyłaniem ośmieszających informacji, zdjęć i filmów, podszywaniem się pod inną osobę, obraźliwym komentowaniem wpisów na blogu. Do działań określanych mianem cyberprzemocy wykorzystywane są głównie: poczta elektroniczna, czaty, komunikatory, strony internetowe, blogi, serwisy społecznościowe,  grupy dyskusyjne, serwisy SMS i MMS. Jako cyberprzemoc zakwalifikować możemy: włamywanie się do kont pocztowych
            i komunikatorów w celu wysyłania w czyimś imieniu złośliwych bądź zawstydzających materiałów, tworzenie stron internetowych zawierających ośmieszających innych historyjki, komiksy albo żarty, rozsyłanie i publikowanie tekstów kompromitujących inne osoby, skłanianie kogoś do ujawnienia drażliwych, osobistych informacji podczas rozmowy przez komunikator internetowy i przesyłanie zapisu rozmowy do innych, umieszczanie w sieci nieprawdziwych informacji o innych osobach tworzenie anty stron internetowych, np. anty strony KFC, czy osoby fizycznej a także podszywanie się pod kogoś tworząc blog lub stronę, wyzywanie, straszenie poniżanie kogoś w Internecie lub przy użyciu telefonu, robienie komuś zdjęć lub rejestrowanie filmów bez jego zgody,  publikowanie w Internecie lub rozsyłanie telefonem zdjęć, filmów lub tekstów, które kogoś obrażają lub ośmieszają, podszywanie się pod kogoś w Sieci.

            Przeciwdziałanie cyberprzemocy - porady dla rodziców

            W przeciwdziałaniu cyberprzemocy rodzice powinni podejmować temat przemocy w sieci
            w rozmowach z dziećmi.

            1. Przede wszystkim należy uświadomić dzieciom czym jest cyberprzemoc i jakie może mieć konsekwencje – publikowanie niektórych materiałów kwalifikuje się jako przestępstwo regulowane w kodeksie karnym , inne z kolei jak np.: włamywanie się do kont internetowych – są podstawą do dochodzenia swoich praw na drodze cywilnoprawnej.

            2. Wychowywać dzieci w wartościach – aby czuły się istotami godnymi i kochanymi oraz umiały tak samo traktować innych.

            3. Nie bagatelizować problemu cyberprzemocy, jeśli zaistnieje ten problem – zarówno jeśli nasze dziecko uczestniczyło w wirtualnym prześladowaniu innych bądź stało się jej ofiarą. Liczy się również czas – szybka reakcja, aby nie doszło do eskalacji konsekwencji zamieszczanych wiadomości, zdjęć czy filmów itd. Należy także wyciągnąć konsekwencje – adekwatnie do szkodliwości zaistniałej sytuacji.

            4. Zwracać uwagę na rolę świadków cyberprzemocy – akcentować powinność pomagania kolegom, którzy doświadczają w sieci nieprzyjemności, a z drugiej uświadamiać, że nawet przesłanie kompromitujących kogoś materiałów czyni z nich sprawców przemocy.

            5. Uczyć dzieci, aby pod pozorem żartów nie wysyłały do nikogo obraźliwych treści ani nie rozpowszechniały wiadomości otrzymanych od innych bez ich zgody.

            6. Uwrażliwiać dzieci na fakt prawa ochrony danych osobowych, aby wiedziały jak chronić swoją prywatność oraz szanować prywatność innych.

            7. Nauczyć dzieci jak można zablokować otrzymywanie e-maili od osób, które nie znajdują się na ich liście kontaktów.

            8. Zapisywać obraźliwe wiadomości – być może będą one stanowiły dowód w sprawie.

            9. Zastosować filtry i zapory internetowe w komputerze dziecka.

            10. Zorientować się – jakie strategie przeciwdziałania cyberprzemocy wprowadzone zostały w szkole Waszego dziecka oraz współpracować z nauczycielami i innymi rodzicami, aby przeciwdziałać prześladowaniom w świecie rzeczywistym oraz w sieci, jeśli zaistnieją takie sytuacje.

            11. Poznać środowisko własnego dziecka – przyjaciół, ich rodziców, nauczycieli oraz kolegów i koleżanki z klasy.

            12. Pielęgnować dobry kontakt z dzieckiem, aby było szczere ze swoim rodzicem, nawet jeśli zachowa się bezmyślnie – każdy ma prawo do popełniania błędów i także należy starać się je naprawiać.

            13. Przyjrzeć się, w miarę możliwości - jakie strony najczęściej odwiedza Wasze dziecko
            i z kim koresponduje w sieci.

            14. Zorganizować życie w realu – rozwój zainteresowań oraz aktywności poza światem wirtualnym.

            15. Zgłaszać fakt cyberprzemocy odpowiednim instytucjom - szkoła, policja jeśli sprawa ma wymiar przestępstwa, odwiedzać strony internetowe: www.helpline.org.pl lub www.dzieckowsieci.pl oraz zadzwonić na bezpłatną infolinię – 0-800-100-100. Ponadto osobami, które mogą udzielić pomocy są: rodzice, psycholog szkolny, nauczyciel. Razem szybko i skutecznie rozwiążecie problem.

          • NASTOLATKI a NARKOTYKI
          •  

            1. Dlaczego młodzież bierze narkotyki i jak temu zapobiegać?

            2. Niepokojące sygnały mogące świadczyć o używaniu przez dziecko narkotyków

            3. Co robić, gdy okaże się, że chodzi o narkotyki

                               

            DLACZEGO MŁODZIEŻ BIERZE NARKOTYKI I JAK RODZIC MOŻE TEMU ZAPOBIEC

             

            BY SIĘ DOBRZE BAWIĆ

            Dbajmy o to, by w naszym domu panował przyjazny nastrój, często żartujmy z dzieckiem. Pokażmy im, w jaki sposób można się dobrze bawić bez używek.

            BY NIE CZUĆ SAMOTNOŚCI

            Przebywajmy z dzieckiem, wykazujmy zainteresowanie jego problemami, zachęcajmy do rozmowy
            o nich. Przekazujmy im wiedzę o tym, jak nawiązywać trwałe i silne relacje międzyludzkie.

            ZA NAMOWĄ RÓWIEŚNIKÓW

            Starajmy się dobierać swoim dzieciom odpowiednie towarzystwo, decydujmy o tym, z kim się kolegują, spędzają czas wolny.

            Z CIEKAWOŚCI

            Organizujmy naszym dzieciom czas wolny, dbajmy o to, by miały jakieś zainteresowania i by mogły je realizować.

            BY RADZIĆ SOBIE ZE STRESEM I NAPIĘCIEM

            Przekazujmy naszym dzieciom wiedzę o tym, jakimi sposobami mogą sobie radzić ze stresem, starajmy się ograniczać sytuacje konfliktowe, unikajmy niepotrzebnych kłótni.

            BY CZUĆ SIĘ BARDZIEJ PEWNYM SIEBIE

            Doceniajmy nasze dzieci, często je chwalmy, nagradzajmy za osiągnięcia, okazujmy, że je kochamy
            i są dla nas ważne.

            BY ZAPOMNIEĆ O PROBLEMACH

            Uczmy dzieci, jakimi sposobami mogą rozwiązywać swoje problemy, nie lekceważmy tych problemów, nie umniejszajmy ich i rozmawiajmy o nich z naszymi dziećmi.

            BY PRZEŻYĆ COŚ NIESAMOWITEGO           

            Nastolatki mają dużą potrzebę przeżywania silnych wrażeń. Dbajmy o to, by przeżywały je pod naszą kontrolą, na zorganizowanych zajęciach, wycieczkach, imprezach sportowych, itp.

             

            NIEPOKOJĄCE SYGNAŁY – CZY MOJE DZIECKO UŻYWA NARKOTYKÓW?

             

             ZMIANY W ZACHOWANIU

            * nagłe zmiany nastroju i aktywności, występowanie okresów wzmożonego pobudzenia, które przeplatają się z okresami zmęczenia i ospałości

            *nadmierny apetyt lub jego brak

            *spadek zainteresowania ulubionymi zajęciami

            *niechęć do rozmów, zamykanie się w sobie

            *częste wietrzenie pokoju, używanie kadzideł, odświeżaczy powietrza

            *wyczuwalny słodki i mdły zapach na ubraniu lub w pokoju

            *bunt, agresja, napady złości

            *nagła zmiana przyjaciół

            *spóźnienia, późne powroty do domu

            *kłamstwa, niespodziewane wyjścia
             

            ZMIANY W WYGLĄDZIE ZEWNĘTRZNYM

            *zupełnie nowy styl ubierania się

            *spadek masy ciała, częste przeziębienia, przewlekły katar, krwawienia z nosa, zaburzenia pamięci

            *przekrwione oczy, zwężone/rozszerzone źrenice

            *zapach chemikaliów, alkoholu, nikotyny, słodkawa woń oddechu

            *ślady po ukłuciach, ślady krwi na bieliźnie      

             

            DZIECKO BIERZE NARKOTYKI – CO ROBIĆ DALEJ?

            * przygotuj się do rozmowy, dbając, by każde z Was miało na nią czas

            * wysłuchaj co dziecko ma do powiedzenia na swoją obronę, ale nie daj się zwieść łatwym tłumaczeniom, np. że znaleziony w jego pokoju narkotyk należy do kolegi; nie daj się przekonać argumentom, że teraz jest taka moda i wszyscy biorą narkotyki; nie obwiniaj się, kiedy mówi, że bierze z powodu kłopotów rodzinnych, itp.

            * jeśli okaże się, że zdarzyło się to jednokrotnie, daj dziecku szansę, nie traktuj go jak narkomana; porozmawiaj z nim o konsekwencjach i zagrożeniach spowodowanych narkotykami, na temat presji
            i manipulacji ze strony grupy biorącej narkotyki; powiedz, że złamało zasady, zawiodło Twoje zaufanie, że czujesz się z tym źle. Ustalcie nowe reguły, stosuj zasadę ,,ograniczonego zaufania” dopóki nie upewnisz się, że wszystko jest w porządku

            * jeśli stwierdzisz, że dziecko ma już problem z narkotykami, skorzystaj z pomocy specjalistów. Zdobądź adresy poradni, specjalistów w zakresie uzależnień, którzy pomogą Tobie i dziecku w poradzeniu sobie z problemem

          • STYLE WYCHOWANIA
          •  

            Wyróżnia się trzy podstawowe style wychowania. Czym one się różnią? Który styl wychowania jest najlepszy dla dziecka? Sprawdź jakim rodzicem Ty jesteś i czy Twoje metody są trafne.

            Wychowanie autorytarne

            Narzucasz dziecku sztywne reguły. Jesteś konserwatywnym rodzicem, zawsze trzymasz rękę na pulsie. Wyraźnie dominujesz nad swoim współmałżonkiem. Masz zasady, których nie łamiesz. Członkowie rodziny posiadają wyznaczone obowiązki, które wykonują, nie ma mowy o tym, by ktoś nie wywiązał się ze swoich codziennych zadań. Wszystko jest poukładane, każdy wie gdzie jest jego miejsce. Rodzic zawsze ma rację, dzieci nie mają prawa z nim dyskutować. To postawy rodzica autorytarnego. Dziecko w takim domu wie na co może sobie pozwolić, a za co spotka je kara. Często kiedy nie rozumie danego polecenia bądź zakazu, słyszy: Jak dorośniesz to zrozumieszNie zadawaj głupich pytańRób to co ci kazałem. Jest nieustannie kontrolowane i upominane. Rodzic stara się zachować sprawiedliwie i egzekwować odejście od wcześniej ustalonych reguł.

            Niestety, dyscyplina autorytarna hamuje rozwój dziecka. Prowadzi do ograniczenia jego samodzielności. Dziecku, które ma z góry określone, nieprzekraczalne zasady, trudno jest rozpoznać własne możliwości. Takie dziecko jest niepewne siebie i strachliwe. W dorosłym życiu szuka w partnerze opiekuna i przywódcy, nie potrafi samo podejmować decyzji ani brać odpowiedzialności zarówno za siebie, jak i drugiego człowieka. Autorytarne wychowanie może skutkować agresją dziecka, które nie może pogodzić się z brakiem możliwości wypowiedzenia własnego zdania czy z góry narzuconymi zasadami. Człowiek potrzebuje czuć, że ma wpływ na swoje życie, nawet ten najmłodszy.

            Łagodniejsza wersja stylu autorytarnego wiąże się z tym, że rodzice stawiają dziecku wymagania, które są adekwatne do jego możliwości. Dziecko wie, że w razie problemów może liczyć na pomoc. Rodzice często z nim rozmawiają, wyjaśniają mu sprawy, których nie rozumie, tworzą z dzieckiem więź. W zamian za to dziecko czuje się bezpieczne, staje się samodzielne i ma poczucie własnej wartości. Rodzice stosują metody kary i nagrody, ale robią to właściwie, w odpowiednich sytuacjach. Do każdego dziecka podchodzą indywidualnie.

            Autorytarny styl wychowania łączy się z dominacją rodzica. Jeżeli polega ona na narzuceniu reguł, które nie do końca są dla dziecka jasne, stosowaniu surowych kar i tworzeniu dystansu pomiędzy rodzicem a dzieckiem, to takie wychowanie może mieć negatywne skutki. Rodzic dominujący powinien odpowiadać wyczerpująco na pytania dziecka, być konsekwentny, dawać przykład, rozmawiać, stać się mentorem. Dobrze, żeby dziecko miało obowiązki i prawa, znało swoje miejsce w rodzinie, czuło się bezpiecznie, jednak wymagania mu stawiane powinny być dopasowane do jego wieku i możliwości.

            Rodzice liberalni

            A może w Twojej rodzinie jest wręcz przeciwnie? Twoja pociecha nie ma żadnych obowiązków ani ograniczeń, stosujesz tak zwane bezstresowe wychowanie. Przecież to tylko dziecko, nie może nic robić. Zaspokajasz jego potrzeby, kupujesz mu to, na co ma ochotę, dbasz o nie i starasz się zapewnić mu wszystko co najlepsze, w zamian niczego nie wymagając? To znaczy, że jesteś rodzicem liberalnym. Nie ustalasz z dzieckiem niczego ani wspólnie, ani oddzielnie. Posiada ono nieograniczoną swobodę, a Ty zapewniasz mu jak najlepsze warunki materialne, starasz się by miało odpowiednie miejsce do nauki i zabaw, by było zadowolone. Rodzice liberalni nie są konsekwentni, interweniują tylko w sytuacjach kryzysowych.

            Takie wychowanie prowadzi do trudności dziecka w przystosowaniu się w grupie równieśniczej, jest ono przyzwyczajone do tego, że ma to, co chce i kiedy chce. Liberalna postawa rodziców prowadzi do egocentryzmu dziecka, nie zna ono podstawowych zasad, wychowanie jest jednym wielkim chaosem, nikt od nikogo niczego nie wymaga. Często to wychowanek kieruje rodzicami. Skutkuje to niezdyscyplinowaniem wewnętrzym, poczuciem nazbyt dużej pewności siebie oraz niezdolności do jakiegokolwiek wysiłku. Wychowanie dziecka nie polega tylko na kupieniu mu słodyczy, kiedy tupie i krzyczy w sklepie. Niestety, to nie jest takie proste.

            Demokratyczny styl wychowania

            A może wychowujesz w stylu demokratycznym? Tutaj dziecko bierze udział w życiu rodziny, razem z nim omawia się najważniejsze kwestie, ma prawo głosu, dyskutuje. Dziecko zna swoje obowiązki, konsekwentnie je wykonuje, bo zgodziło się, że będzie to robiło. Rodzice nie stosują kar, rozmawiają z dzieckiem, wyjaśniają mu dlaczego i jak powinno postąpić, pytają z jakiej przyczyny zrobiło inaczej. Zachęcają je do aktywności, działania, argumentują swoje decyzje. Dążą do tego, aby nawiązać relacje partnerskie, by dziecko wiedziało, że zawsze może na nich liczyć, jednocześnie było pomocne również swoim rodzicom. Taka postawa uczy odpowiedzialności, a silna więź z dzieckiem powoduje wzajemne zaufanie i życzliwość. Wychowanie w stylu demokratycznym jest najlepszym sposobem.

            Nie w każdej sytuacji postępujemy według jednego stylu wychowania, jednak posiadając wiedzę na ten temat, możemy jako rodzice wybrać z każdego stylu to, co najlepsze i starać się stworzyć swój. Ważne, żeby podchodzić do każdego dziecka indywidualnie, dbać o jego uczucia i stawiać wymagania adekwatne do jego możliwości. I najważniejsze - rozmawiać, bo jeżeli my nie odpowiemy na pytania dziecka, zacznie szukać odpowiedzi gdzie indziej. Telewizja, Internet oraz niedoinformowani rówieśnicy nie powinni wychowywać naszego dziecka.